Giun đũa chó (Toxocara) là ký sinh trùng nguy hiểm có thể lây từ thú cưng sang người. Dù triệu chứng ban đầu thường nhẹ, nếu không phát hiện kịp thời, bệnh có thể gây biến chứng nghiêm trọng ở nhiều cơ quan, thậm chí đe dọa tính mạng.
Biểu Hiện Lâm Sàng Khi Nhiễm Giun Đũa Chó
Khi ấu trùng Toxocara xâm nhập cơ thể người, chúng di chuyển qua nhiều cơ quan trong thời gian từ vài tháng đến nhiều năm, gây tổn thương dọc đường đi.
Triệu chứng phổ biến:
- Ngứa da tái phát, khó kiểm soát hoàn toàn
- Gan to, sốt không rõ nguyên nhân
- Ho, đau ngực, khó thở (khi ấu trùng ảnh hưởng phổi)
- Đau bụng, rối loạn tiêu hóa
Mức độ nghiêm trọng phụ thuộc số lượng ấu trùng và cơ quan bị xâm nhập. Hai dạng bệnh chính:
Ấu trùng di chuyển trong nội tạng: Gan to, lách to, triệu chứng hô hấp giống hen suyễn.
Ấu trùng di chuyển trong mắt: Giảm thị lực một bên, có thể dẫn đến mù vĩnh viễn nếu tổn thương vùng hoàng điểm hoặc điểm vàng.
Mức độ tổn thương ở người mắc giun đũa chó phụ thuộc vào số lượng ấu trùng và cơ quan bị xâm nhập
Phác Đồ Điều Trị Theo Bộ Y Tế
1. Albendazole (Lựa Chọn Ưu Tiên)
Liều dùng chuẩn:
- Người lớn: 800mg/ngày, chia 2 lần
- Trẻ em trên 1 tuổi: 10-15mg/kg/ngày (tối đa 800mg), chia 2 lần
Thời gian điều trị:
- Thể thông thường: 14 ngày/đợt
- Thể ảnh hưởng nội tạng, mắt, thần kinh: 21 ngày/đợt
- Tổn thương mắt có thể cần phẫu thuật theo chỉ định chuyên khoa
Albendazole cấm chỉ định cho trẻ dưới 1 tuổi theo phác đồ điều trị giun đũa chó bộ y tế
Chống chỉ định:
- Mẫn cảm với benzimidazol
- Phụ nữ có thai hoặc cho con bú
- Trẻ dưới 1 tuổi
- Tiền sử nhiễm độc tủy xương
Theo dõi quan trọng:
Xét nghiệm công thức máu và men gan khi bắt đầu điều trị và ít nhất 2 tuần/lần trong quá trình dùng thuốc. Nếu men gan tăng cao, ngừng thuốc ngay. Chỉ tiếp tục khi men gan trở về bình thường và tăng cường theo dõi.
2. Thiabendazole (Phương Án Thay Thế)
Liều dùng: 2 lần/ngày × 7 ngày, tính theo cân nặng (không quá 3000mg/ngày)
Ví dụ liều theo cân nặng:
- 13,6-22,6 kg: 250mg × 2 lần/ngày
- 22,6-34 kg: 500mg × 2 lần/ngày
- 34-45 kg: 750mg × 2 lần/ngày
- 45-56 kg: 1000mg × 2 lần/ngày
- ≥68 kg: 1500mg × 2 lần/ngày
Thận trọng:
- Suy gan, suy thận
- Thai kỳ 3 tháng đầu, cho con bú
- Trẻ dưới 12 tháng hoặc cân nặng dưới 13,6 kg
- Tránh lái xe, vận hành máy móc khi dùng thuốc
Phụ nữ mang thai trong 3 tháng đầu cần thận trọng khi dùng Thiabendazol để trị giun đũa chó
3. Ivermectin (Cho Trường Hợp Đặc Biệt)
Liều dùng: 0,2mg/kg/ngày, uống 1 lần trong 1-2 ngày (người lớn và trẻ từ 5 tuổi, cân nặng ≥15kg)
Chỉ định:
- Hiệu quả tốt với ấu trùng di chuyển trong da và mô mềm
- Cân nhắc cho tổn thương mắt, phủ tạng (có thể kết hợp corticosteroid)
Chống chỉ định:
- Dị ứng với thành phần thuốc
- Viêm màng não
- Phụ nữ có thai, cho con bú
- Trẻ dưới 5 tuổi hoặc cân nặng dưới 15kg
Lưu ý: Dùng trước/sau bữa ăn 1-2 giờ. Thận trọng khi tham gia giao thông.
Dựa vào triệu chứng bệnh bác sĩ sẽ đưa ra hướng lựa chọn loại thuốc phù hợp
Điều Trị Triệu Chứng Kèm Theo
- Ngứa, mày đay: Thuốc kháng histamine
- Sốt: Thuốc hạ sốt
- Hỗ trợ: Men vi sinh, vitamin, bổ gan tùy triệu chứng
- Can thiệp ngoại khoa: Khi cần thiết cho tổn thương da, mô mềm hoặc mắt
Theo Dõi Sau Điều Trị
Tối đa 3 đợt điều trị, mỗi đợt cách nhau 1 tháng. Sau mỗi đợt, đánh giá:
- Triệu chứng lâm sàng
- Kết quả ELISA
- Công thức máu
- Chức năng gan thận
Nếu cải thiện rõ rệt, có thể dừng điều trị. Nếu sau 3 đợt không tiến triển, xem xét lại chẩn đoán và điều chỉnh phương án.
Phòng Ngừa Hiệu Quả
Với thú cưng:
- Dọn dẹp chuồng trại, khu vực thú cưng sinh hoạt ít nhất 1 lần/tuần
- Thu gom phân ngay, bỏ vào túi kín rồi thùng rác có nắp
- Tẩy giun định kỳ cho chó mèo theo lịch bác sĩ thú y
Vệ sinh cá nhân:
- Rửa tay bằng xà phòng sau khi tiếp xúc thú cưng, trước và sau khi ăn
- Vệ sinh đồ chơi của trẻ thường xuyên
- Hướng dẫn trẻ không ngậm tay, đưa tay lên miệng
- Kiểm tra sân chơi trước khi cho trẻ vui chơi
Chú ý phòng ngừa bệnh giun đũa chó để đảm bảo sức khỏe
⚠️ Lưu ý: Triệu chứng giun đũa chó đa dạng và dễ nhầm lẫn với bệnh khác. Khi có dấu hiệu bất thường, thăm khám sớm để chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời.
Ngày cập nhật gần nhất 13/03/2026 by Nguyễn Như Ánh
